Na naszych straganach będą Państwo mogli ujrzeć rzemiosła z minionych epok, takie jak: tkactwo, wikliniarstwo, kowalstwo, hutnictwo, odlewnictwo świec, szewstwo, itp. Każdy kram jest bogato wyposażony w kolekcje narzędzi i wyrobów. Warsztaty rzemieślnicze wspaniale sprawdzają się jako atrakcje festynów, obchodów dni miast czy też jarmarków. U naszych rzemieślników można nie tylko podpatrzeć jak wykonywało się dawniej różne przedmioty, ale też samemu je wykonać.
– Bartnik – świecarz –
Średniowieczni bartnicy nie tylko produkowali miód, ale również zajmowali się produkcją świec. Wbrew pozorom nie służyły one tylko do oświetlania komnat, ale stosowano je jako zegary do odmierzania czasu. Pod okiem naszego rzemieślnika widzowie będą mogli wykonać świece różnymi dawnymi metodami.
– Cieśla z kobylicą –
Kobylica jest tradycyjnym urządzeniem, wykorzystywanym do pracy cieśli. Na tym stanowisku uczestnicy będą mogli wykonać trzonki do narzędzi lub broni, albo też wystrugać łuczysko do łuku.
– Garncarstwo –
Wychodząc z założenia, że nie tylko święci garnki lepią, zapraszamy Państwa na warsztaty garncarstwa, dzięki którym poznacie tajniki zawodu garncarza. Przy pomocy koła garncarskiego będziecie mogli sami spróbować swoich sił przy lepieniu naczyń oraz glinianych figurek.
– Iluminacje –
Księgi to nie tylko praca skryby. Iluminatorzy przyozdabiali je w prześliczne obrazki i inicjały. Nasz rzemieślnik opowie o powstawaniu farb, a także pokaże żmudną pracę średniowiecznego „grafika” – oczywiście pomoże także chętnym przy tworzeniu własnych iluminacji.
– Kowal –
Na naszym stanowisku kowal zaprezentuje tajniki swojego zawodu. Publiczność zobaczy jak przy użyciu miecha, młota i kowadła powstają noże, groty do strzał i gwoździe. Widzowie będą mogli podziwiać tez różne wykonane przez niego przedmioty.
– Mennica –
Mincerze to:
„przede wszystkim urzędnicy trudniący się ściąganiem na danym terytorium świadczeń fiskalnych, głównie w złocie, i przeprowadzający operację przetapiania tego kruszcu i przebijania go na monety, przy czym imię ich umieszczone na stemplu wyznaczało osobistą ich odpowiedzialność za właściwe przeprowadzanie tych czynności.”
R. Kiersnowski „Moneta w kulturze wieków średnich” Warszawa 1988, s. 66
Rzemieślnik ten odpowiedzialny był nie tylko za samo „bicie” monet (ta praca kończyła jedynie długi proces powstawania średniowiecznych monet), lecz także za przygotowanie odpowiedniego stopu metali, wywalcowania go odpowiednio, wycięcia krążków wedle ściśle określonej wagi, zrobieniu stempli według określonych wzorów. Na naszym stanowisku pokażemy państwu jak „bito” monety (istnieje możliwość samodzielnego wybicia repliki monety). Dowiecie się Państwo, co groziło za sfałszowanie monet, co można było kupić za przysłowiowego miedziaka. Wybijamy takie monety jak: denary wczesnośredniowieczne, brakteaty, grosze praskie, floreny legnickie – pierwsza złota moneta na Śląsku.
– Papier czerpany –
Na tym stanowisku będzie można zobaczyć, jak dawniej wyglądał proces powstawania papieru czerpanego. Poznacie składniki i narzędzia służące do jego wyrobu. Będziecie mogli również spróbować swoich sił i własnoręcznie przygotować kartkę papieru czerpanego.
– Piec dymarkowy –
Dawny piec hutniczy zrobiony z cegieł glinianych, w którym w starożytności i średniowieczu wytapiano żelazo. Agencja Artystyczna HEGEMON odtwarza starożytne stanowisko pracy, pokazując ciężką pracę hutników. Uwaga – to stanowisko jest możliwe przy imprezach dwudniowych.
– Piekarnia –
Zawód piekarza posiada stare tradycje. W starożytnym Rzymie piekarz zajmował się też mieleniem zboża na mąkę, nie tylko we młynie, ale także na kamiennych żarnach, znajdowanych przez archeologów w piekarniach Ostii i Pompejów. Pieczywo powstałe z takiej mąki, niewątpliwie zdrowe, zawierało pył kamienny, który korzystnie nie wpływał na zęby.
Vicki León, „Barwny półświatek starożytnego Rzymu” Warszawa 2008, s. 86
Piekarz na swoim stanowisku zaprezentuje sposób mielenia ziarna ma mąkę przy pomocy żarna. Każdy z Was będzie mógł doświadczyć, jak wiele wysiłku trzeba było włożyć, by uzyskać podstawowy składnik wypieków. Z przygotowanego ciasta uformujecie swoje podpłomyki, które zostaną wypieczone na specjalnym palenisku. Tak wykonany „średniowieczny chlebek” będziecie mogli skosztować z przepysznymi konfiturami. Wyśmienity smak gorących podpłomyków na pewno wynagrodzi trud włożony w ich przygotowanie.
– Powroźnictwo –
Powroźnictwo to rzemiosło zajmujące się wyrobem sznurów, lin i powrozów . Wyrób lin odbywał się przy pomocy kółka powroźniczego na tak zwanym torze powroźniczym. W średniowieczu powroźnik potrzebował zgody miasta na działalność, za to na naszym stanowisku robimy to dla widzów bez glejtów czy dodatkowych kosztów, a każdy może wziąć czynny udział w skręcaniu liny na specjalnej maszynie powroźniczej.
– Rogownik – nożownik –
Rzemieślnik ten przygotowywał z rogów zwierząt ozdoby, naczynia i narzędzia. Nasz rogownik specjalizuje się głównie w tworzeniu rękojeści do noży przy użyciu wiertarki średniowiecznej. Będziecie państwo mogli spróbować wyostrzyć je na osełce korbowej, by przekonać się, ile wysiłku trzeba było włożyć w wykonanie noża.
– Skryptorium –
Miejsce ciężkiej pracy skrybów, którzy w średniowieczu kopiowali księgi dla klasztorów lub władców. Na naszym stanowisku pokażemy kaligrafię gotycką, a chętnych nauczymy pisać piórem. Chętni zaś dowiedzą się z czego powstawał inkaust, czyli średniowieczny atrament.
– Stanowisko kata –
„Kat persona nad złoczyńcą sprawiedliwość skutkiem okazująca, aczkolwiek imię prawie u wszystkich ludzi na sobie nienawistne niesie, dla tego iż urząd jego zda się być lekki, sprośny, okrutny a krwawy. A wszakże uczynkiem swoim na sumieniu nic nie grzeszy ani przed światem, ani przed Bogiem.”
B. Groicki „Porządek sądów i spraw miejskich prawa magdeburskiego w Koronie Polskiej” Warszawa 1953, s. 57.
Stanowisko kata przygotowane zostało z myślą o nakreśleniu ważnej funkcji w społeczeństwie jaką pełnił. Wraz z prezentacją niegdyś stosowanych przyrządów poznacie Państwo, jakie czyny były karalne i co groziło za złamanie ówczesnego prawa. Będziecie mogli wcielić się w rolę winnych, zakutych w dyby, wychłostanych przy pręgierzu, czy rozciągniętych na madejowym łożu skazańców. Pod surowym okiem mistrza małodobrego i przy użyciu kilku drobnych narzędzi wyznacie wszelkie winy. Poznacie również inne tajniki zawodu katowskiego, dowiecie się, jakie egzekucje wykonywano mieczem, a które przy użyciu innej broni. Oczywiście wszystkie atrakcje są bezpieczne, przeprowadzane w celu poznania faktów historycznych, jak i dobrej zabawy lub dreszczyku napięcia.
– Stolarz –
Stolarz od wieków wykonywał elementy budowlane, meble i przedmioty codziennego użytku. Na naszym stanowisku publiczność zobaczy, jak działała średniowieczna tokarka, a także sami będą mieli okazje poznać trud pracy stolarza.
– Szewc –
Szewc wyrabiał buty, a bywa, że sam bez nich chodzi. Nasz szewc wprowadzi publiczność w tajniki swojego zawodu, pokaże, jak zrobiono między innymi słynną żółtą ciżemkę, ale także inne skórzane przedmioty – sakiewki czy torebki.
– Tkactwo –
Ludzie już w neolicie zaczynali tkać materiał na prostych krosnach pionowych. Od tamtego czasu zaszło wiele zmian w technice tkania, rodzajach narzędzi tkackich i wykorzystywanych surowców. Nasz warsztat tkacki został wyposażony w małe krosna poziome tak, by najmłodsi mogli własnoręcznie utkać kawałek tkaniny. Pokażemy jak wykonać materiał na krośnie pionowym a krajkę na bardku. Zainteresowani wyplotą też sznureczki, często stosowane w średniowiecznych ubraniach. Uczestnicy warsztatów na pamiątkę będą mogli zatrzymać utkane przez siebie rękodzieła.
– Gwoździarz i Odlewnik Kul Muszkietowych –
Pokazy kucia gwoździ i odlewania
ołowianych kul pozwoliłyby poczuć ducha historii, a możliwość własnoręcznego wyrobienia gwoździa lub uformowania kuli byłaby niezapomnianym doświadczeniem dla zwiedzających.
